SCHEIDING KERK EN STAAT betekent dat de kerkelijke macht en staatkundige macht niet in dezelfde handen zijn en zij geen beslissende invloed op elkaar uitoefenen.
Het betekent dat de staat en de kerk ieder hun eigen zaken regelen en zich niet met elkaar bemoeien of elkaar de regels voorschrijven. Het gaat bij deze scheiding dus in de eerste plaats om het organisatorisch en bestuurlijk gescheiden houden van deze twee grootheden. De overheidsdienaren bemoeien zich niet met de kerk en de dienaren van de kerk bemoeien zich niet met de staat. Aanhangers van het secularisme beijveren zich in de regel voor deze scheiding.
De scheiding van kerk en staat betekent dus niet de scheiding van religie en politiek, al is dat een gangbare misvatting.
In 1795 werd in Nederland, toen nog de Bataafse Republiek, door de Fransen de scheiding van kerk en staat ingevoerd. Deze is echter onvolledig.
De Nederlandse staat betaalde bijvoorbeeld compensatie voor de onteigeningen tijdens de Franse Revolutie, en daaraan kwam met een eenmalige afkoopsom door de overheid pas na een kleine 200 jaar een eind in 1983.
In Nederlandse openbare scholen bestaat sinds de Wet op het lager onderwijs van 1920 de mogelijkheid om godsdienst- of ander levensbeschouwelijk onderwijs te verzorgen; de school dient hiervoor een verwarmd en verlicht lokaal ter beschikking te stellen.
Voorbeelden van de onvolledige scheiding tussen kerk en staat zijn:
* Op Prinsjesdag sluit de Koningin de troonrede af met een 'bede'.
* De koningin regeert volgens de aanhef van elke wet "bij de gratie Gods".
* De Nederlandse 2-euromuntstukken dragen, net als vroeger de guldens en tijksdaalders, als randschrift de tekst "God zij met ons".
* In veel gemeenteraden wordt de vergadering geopend en gesloten met een ambtsgebed.
* Een kerkelijk huwelijk mag niet gesloten c.q. bevestigd worden voordat het burgerlijk huwelijk is gesloten. Kerkelijke bedienaren die zich hier niet aan houden zijn strafbaar.
* De Zondagswet verbiedt openbare vermakelijkheden op zondag voor 13.00 uur.
* De Winkeltijdenwet verbiedt openstelling van winkels op de zondag. Wel mogen gemeenteraden maximaal 12 koopzondagen per jaar instellen. Ook mogen zij een bepaald gebied aanwijzen als toeristisch gebied, waarvoor dit verbod niet geldt.
De Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) is tegen de scheiding van kerk en staat gekant. Deze partij heeft in de grondbeginselen staan dat men normen en waarden uit de christelijke Bijbel als leidraad wenst voor de samenleving.
De dalai lama van Tibet is sinds 1578 de belangrijkste spiritueel leider in het Tibetaans boeddhisme, maar vanaf de regering van de grote vijfde dalai lama, Lozang Gyatso, in 1642 tot aan de Tibetaanse diaspora in 1959 was de dalai lama ook de hoogste politieke leider van Tibet. De chinese veroveringsterreur weet de gindse cultuur sinds een halve eeuw echter te onderdrukken of te vernietigen.
In het Westen is de Roomse paus naast kerkvorst tevens hoogste politieke baas in Vaticaanstad. Enkele Europese staatshoofden zijn tevens hoofd van de kerk zoals in Engeland. Sinds de Franse Revolutie houden de Fransen kerk en staat strikt gescheiden.
Sinds 30 jaar wordt Iran bestuurd door godsdienstige dictators, die boven de politiek staan om de 'soevereiniteit Gods' te waarborgen (wat Hij Zelf niet kan), nadat het volk in april 1979 eerst zelf per referendum (na verdrijving van de sjah) min of meer democratisch de democratie hebben ingeruild voor een theocratie.
Men kan een (religieuze) dictator altijd eenmalig vrij verkiezen en daarna is de vrijheid afgeschaft, totdat er vroeg of laat weer een revolutie komt.
De Indiase goeroe Maharishi Mahesh Yogi en zijn movement zijn tegen democratie en voor "Raja's" in een theocratie.
